Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan güncel veriler, Türkiye’de ortalama yaşam beklentisinin artışını sürdürdüğünü ortaya koydu. 2021-2023 döneminde 77,3 yıl olan doğuşta beklenen yaşam süresi, 2022-2024 döneminde yükselerek 78,3 yıla ulaştı. Bu artış, sağlık hizmetlerine erişimin gelişmesi, erken tanı olanaklarının artması ve yaşam koşullarındaki kısmi iyileşmelerle ilişkilendiriliyor.
Verilere göre kadınlar, erkeklere kıyasla tüm illerde daha uzun bir yaşam süresine sahip. Bu farkın temelinde biyolojik avantajların yanı sıra riskli işlerde çalışma oranı, sigara ve alkol kullanımı, stresli çalışma hayatı gibi etkenlerin erkeklerde daha yaygın olması gösteriliyor. Araştırma kapsamında 81 il karşılaştırıldı ve yaşam süresinin en yüksek olduğu şehirler belirlendi.
Listenin ilk sıralarında batı ve kıyı illerinin ağırlıkta olması dikkat çekti. İzmir, kadınlarda 85,1 yıl, erkeklerde 78,8 yıl ve ortalama 82 yıl ile listenin zirvesinde yer aldı. İzmir’i Çanakkale, Tunceli ve Eskişehir izledi. Özellikle doğal çevresi, düşük sanayileşme baskısı ve güçlü sosyal bağlarıyla öne çıkan Tunceli’nin üst sıralarda yer alması dikkat çekici bir sonuç olarak değerlendirildi. Muğla, Aydın, Sinop ve Balıkesir gibi doğa ile iç içe yaşamın yaygın olduğu iller de uzun yaşam süresinde öne çıktı.
Uzmanlar, bu illerde sağlıklı beslenme alışkanlıkları, fiziksel hareketliliğin yüksek olması, çevresel kirliliğin görece düşük düzeyde seyretmesi ve toplumsal ilişkilerin güçlü olmasının yaşam süresini olumlu etkilediğine işaret ediyor. Büyük ve yoğun nüfuslu şehirlerde stres, trafik, hava kirliliği ve düzensiz yaşam tarzı gibi faktörlerin ise ortalama yaşam süresini aşağı çekebildiği belirtiliyor.
Türkiye nüfusunun 1 Ekim 2025 itibarıyla 85 milyon 980 bin 654 kişiye ulaşmasıyla birlikte, yaşlanan nüfus gerçeği daha görünür hale gelirken, uzun ve sağlıklı yaşamı destekleyen politikaların önemi de artıyor. Açıklanan veriler, yalnızca bir sıralama sunmakla kalmıyor; aynı zamanda hangi çevresel ve sosyal koşulların daha uzun bir ömürle ilişkili olduğunu da gözler önüne seriyor.
