Türkiye’de nüfus yapısı hızla değişiyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “İstatistiklerle Yaşlılar 2025” bülteni, ülkede yaşlı nüfusun son yıllarda belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. Verilere göre 65 yaş ve üzeri nüfus son beş yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin kişiye ulaştı. Bu artış, Türkiye’nin demografik yapısında önemli bir dönüşüme işaret ediyor.
Yaşlı nüfus 9,5 milyonu aştı
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken 2025 yılında 9 milyon 583 bin 59 kişiye yükseldi. Böylece yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı da artış gösterdi.
- 2020’de yaşlı nüfus oranı: %9,5
- 2025’te yaşlı nüfus oranı: %11,1
Yaşlı nüfusun cinsiyet dağılımına bakıldığında kadınların daha yüksek bir paya sahip olduğu görülüyor.
- Kadınlar: %55,3
- Erkekler: %44,7
Bu durumun temel nedenleri arasında kadınların daha uzun yaşam süresine sahip olması ve erkeklerde daha yüksek ölüm oranları bulunuyor.
Yaşlı nüfus oranı gelecekte daha da artacak
TÜİK’in nüfus projeksiyonları Türkiye’de yaşlanma sürecinin önümüzdeki yıllarda hızlanacağını gösteriyor. Mevcut demografik eğilimlerin devam etmesi durumunda:
- 2030: %13,5
- 2040: %17,9
- 2060: %27,0
- 2080: %33,4
- 2100: %33,6
oranında yaşlı nüfus öngörülüyor.
Doğurganlık oranlarının daha hızlı düşmesi durumunda ise bu oranların daha da artabileceği belirtiliyor. Düşük doğurganlık senaryosuna göre 2100 yılında yaşlı nüfus oranının %42,8’e kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.
Yaşlı nüfusun çoğu 65-74 yaş grubunda
2025 yılı verilerine göre yaşlı nüfusun büyük bölümü görece daha genç yaşlı grubunda yer alıyor.
- 65-74 yaş: %62,9
- 75-84 yaş: %29,3
- 85 yaş ve üzeri: %7,8
Öte yandan 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 8 bin 290 olarak kaydedildi.
Türkiye’nin ortanca yaşı yükseliyor
Nüfusun yaşlandığını gösteren önemli göstergelerden biri olan ortanca yaş da artışını sürdürüyor.
- 2020: 32,7
- 2025: 34,9
Cinsiyete göre ortanca yaş:
- Erkeklerde: 34,2
- Kadınlarda: 35,7
Projeksiyonlara göre ortanca yaşın:
- 2030’da: 37,1
- 2040’ta: 41,4
- 2060’ta: 48
- 2100’de: 52,2
olması bekleniyor.
Yaşlı bağımlılık oranı yükseliyor
Çalışma çağındaki nüfusa düşen yaşlı sayısını gösteren yaşlı bağımlılık oranı da artış gösterdi.
- 2020: %14,1
- 2025: %16,2
Projeksiyonlara göre bu oran:
- 2030’da: %19,5
- 2040’ta: %26,5
- 2060’ta: %45,5
- 2080’de: %61,9
seviyesine ulaşabilir.
Bu durum, ilerleyen yıllarda emeklilik sistemi, sağlık harcamaları ve sosyal politikalar üzerinde önemli baskılar oluşturabileceği şeklinde yorumlanıyor.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il: Sinop
2025 yılı itibarıyla yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu iller Karadeniz bölgesinde yoğunlaştı.
- Sinop: %21,7
- Kastamonu: %21,1
- Giresun: %20
En düşük oran ise:
- Şırnak: %3,8
- Şanlıurfa: %4,5
- Hakkari: %4,7
olarak kaydedildi.
Her dört haneden birinde yaşlı birey bulunuyor
Türkiye’de toplam 26 milyon 977 bin 795 hanenin 7 milyon 46 bin 560’ında en az bir yaşlı birey bulunuyor. Bu da hanelerin %26,1’inde yaşlı birey bulunduğunu gösteriyor.
Ayrıca:
- 1 milyon 836 bin 496 yaşlı tek başına yaşıyor.
- Bu hanelerin %73,5’ini kadınlar oluşturuyor.
Tek başına yaşayan yaşlıların en yoğun olduğu il ise %34,3 ile Balıkesir oldu.
Yaşlıların büyük bölümü çocuklarıyla yakın yaşıyor
Verilere göre yaşlı bireylerin:
- %37,9’u çocuklarıyla aynı evde,
- %5,9’u aynı binada,
- %6,8’i aynı sokakta,
- %8,3’ü aynı mahallede,
- %15’i aynı ilçede yaşıyor.
Bu durum Türkiye’de aile dayanışmasının hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor.
Yaşlılarda internet kullanımı hızla artıyor
Teknoloji kullanımında da önemli bir artış gözleniyor.
65-74 yaş grubunda internet kullanımı:
- 2020: %27,1
- 2025: %53,2
Cinsiyete göre internet kullanımı:
- Erkekler: %61,3
- Kadınlar: %46,1
Bu artış, yaşlıların dijital hizmetlere ve çevrim içi iletişime daha fazla dahil olduğunu gösteriyor.
Çalışan yaşlıların yarısı tarımda
2024 verilerine göre yaşlı nüfusun işgücüne katılım oranı %13,1 olarak hesaplandı.
Çalışan yaşlıların sektör dağılımı:
- Tarım: %56,9
- Hizmet: %32
- Sanayi: %7,7
- İnşaat: %3,4
Yaşlı ölümlerinin en önemli nedeni kalp-damar hastalıkları
2024 yılı ölüm istatistiklerine göre yaşlılarda en yaygın ölüm nedeni:
- Dolaşım sistemi hastalıkları: %39,9
- Solunum sistemi hastalıkları: %17,2
- Tümörler: %14,1
Türkiye dünya sıralamasında 75. sırada
Birleşmiş Milletler verilerine göre 2025 yılında dünya nüfusunun %10,4’ü yaşlılardan oluşuyor. Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülkeler:
- Monako: %36
- Japonya: %30
- İtalya: %25,1
Türkiye ise 194 ülke arasında 75. sırada yer alıyor.
Demografik dönüşüm hızlanıyor
Uzmanlara göre Türkiye’de doğurganlık oranlarının düşmesi, sağlık hizmetlerinin gelişmesi ve yaşam süresinin uzaması nüfus yapısını hızla değiştiriyor. Bu süreç “demografik dönüşüm” olarak tanımlanıyor.
Bu dönüşümün önümüzdeki yıllarda:
- emeklilik sistemleri,
- sağlık harcamaları,
- sosyal hizmetler,
- işgücü piyasası
üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor.
Uzmanlar ayrıca aktif yaşlanma politikalarının geliştirilmesi, yaşlı dostu şehirlerin oluşturulması ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Böylece hızla yaşlanan nüfusun ekonomik ve sosyal yaşama daha aktif katılımı sağlanabilecek.
