Türkiye, Avrupa’da diyabetin en hızlı arttığı ülkeler arasında ilk sıralarda yer alıyor. 20-80 yaş aralığında diyabet hastası sayısının 2030’da 10,8 milyona ulaşması bekleniyor. Şu anda ise 4 milyondan fazla kişi prediyabet yani gizli şeker ile yaşıyor. Tedavi edilmeyen prediyabet, zamanla diyabete dönüşüyor. Üstelik eskiden yalnızca yetişkinlerde görülen Tip 2 diyabet, yanlış beslenme, hareketsizlik ve obezite nedeniyle çocukluk çağında bile rastlanır hale geldi.
Uzmanlara göre diyabet; kalp, damar, böbrek, göz ve sinir sistemine ciddi zararlar veriyor. Hastalık kontrol altına alınmadığında kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği, görme kaybı, iyileşmeyen yaralar ve uzuv kayıplarına sebep olabiliyor.
Diyabetten Korunmak İçin 6 Bilinçli Adım
1. Glisemik İndeksi Yüksek Gıdalardan Kaçının
Beyaz ekmek, poğaça, börek, tatlılar, pirinç gibi hızlı kana karışan karbonhidratlardan uzak durun. Kan şekeri dengesini sağlayacak beslenme alışkanlığı oluşturun.
2. Aşırı Yemekten Kaçının
Doymak değil, açlığı gidermek hedef olmalı. Sağlıklı besinleri bile fazla tüketmek kilo artışına neden olur.
3. Düzenli Egzersiz Yapın
Haftada en az 3 gün tempolu yürüyüş gibi düzenli fiziksel aktivite yağlanmayı önler, insülin direncini azaltır.
4. Düzenli Sağlık Kontrolleri
Özellikle fazla kilolu kişiler ve ailesinde diyabet olanlar düzenli olarak kan şekeri ve insülin direnci ölçümü yaptırmalı.
5. Alkolden Uzak Durun
Aşırı alkol, yağlanmayı artırarak prediyabet ve diyabet riskini yükseltir.
6. Gerekirse Tedaviyi Sürdürün
Doktor önerisiyle kullanılan ilaçlar bırakılmamalı. Bir süre iyileşme olsa bile yaşam tarzı bozulursa hastalık geri döner.
Belirtileri Dikkate Alın!
Prediyabet belirtileri:
- Gün içinde sık acıkma
- Tatlı krizleri
- Yemek sonrası uyku basması
- Kilo vermede zorluk
Diyabet belirtileri:
- Sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma
- Aşırı susama, ağız kuruluğu
- Halsizlik, sık enfeksiyon
- El–ayakta uyuşma ve yanma
- Açıklanamayan kilo kaybı
Diyabet yalnızca bir hastalık değil, yaşam tarzı hastalığıdır. Erken teşhis ve doğru alışkanlıklarla önlenebilir veya geciktirilebilir. Araştırmalar, %7-10’luk kilo kaybı ve düzenli egzersizin diyabete yakalanma riskini %50’ye kadar düşürdüğünü gösteriyor.
Bonus öneriler:
- Şekerli içeceklerden tamamen uzak durun.
- Tam tahıllar, sebze, bakliyat, sağlıklı yağlar ve protein ağırlıklı beslenin.
- Günde 7-8 saat kaliteli uyku alın ve stresten uzak durmaya çalışın.
Unutmayın: Diyabet kader değildir. Doğru yaşam tarzı, en güçlü ilaçtır.
