TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile trafik ihlallerine yönelik para cezaları ve yaptırımlar önemli ölçüde artırıldı. Yeni düzenleme, özellikle sahte plaka kullanımı, ehliyetsiz araç sürme, kırmızı ışık ihlali, hız sınırı aşımı, alkollü ve uyuşturucu etkisi altında araç kullanımı gibi hayati risk oluşturan ihlallere ağır para cezaları ve uzun süreli ehliyet geri alma yaptırımları getiriyor.
Yasayla birlikte tescilsiz veya plakasız araç kullanımına yönelik cezalar ciddi şekilde yükseltildi. Araçları tescil belgesi ve plaka almadan trafiğe çıkaranlara 46 bin TL idari para cezası uygulanacak. Tescilli aracı plakasız kullanan sürücüler de 46 bin TL ceza, 30 gün ehliyete el koyma ve 30 gün trafikten men yaptırımıyla karşılaşacak. Bu ihlalin bir yıl içinde tekrarı halinde ceza 140 bin TL’ye çıkacak ve yaptırımlar 60 güne uzayacak.
Sahte plaka ve başka araca ait plaka kullanımı ise en ağır yaptırımlar arasında yer aldı. Bu fiili işleyenlere 140 bin TL idari para cezası, 30 gün ehliyet geri alma ve 30 gün trafikten men uygulanacak. Bir yıl içinde tekrarında ceza 280 bin TL’ye yükselecek. Ayrıca bu kişiler hakkında “resmi belgede sahtecilik” suçundan adli işlem yapılacak.
Ehliyetsiz araç kullananlara verilen ceza da dramatik şekilde artırıldı. Sürücü belgesi olmadan araç kullananlara 40 bin TL, ehliyeti geçici olarak geri alınmış ya da iptal edilmiş olmasına rağmen araç kullananlara ise 200 bin TL idari para cezası uygulanacak. Ayrıca aracı kullandıran işletene de 40 bin TL ceza kesilecek.
Kırmızı ışık ihlallerinde kademeli ceza sistemi getirildi. İlk ihlalde 5 bin TL ceza uygulanırken, bir yıl içinde ikinci ihlalde 10 bin TL, üçüncüde 15 bin TL, dördüncüde 20 bin TL, beşincide 30 bin TL, altıncıda ise 80 bin TL ceza verilecek. Bir yıl içinde 6 kez kırmızı ışık ihlali yapanların ehliyeti iptal edilecek. Ayrıca kırmızı ışık ihlali sonucu kazaya sebebiyet verenlerin ehliyetine 60 gün el konulacak.
Hız sınırı ihlallerinde de cezalar ciddi oranda yükseltildi. Yerleşim yeri içinde hız sınırını 66 km/s ve üzeri aşanlara 30 bin TL ceza verilecek ve ehliyetlerine 90 gün el konulacak. Yerleşim yeri dışında da benzer şekilde yüksek oranlı aşımda 30 bin TL ceza uygulanacak. Hız tespit cihazlarının yerini belirleyen radar uyarı cihazlarının üretimi ve kullanımı yasaklandı; bu cihazları araçta bulunduranlara 185 bin TL, imal ve ithal edenlere ise 370 bin TL ceza kesilecek.
Alkollü araç kullanımında cezalar katlandı. 0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara verilen ceza 25 bin TL’ye yükseltildi. İkinci kez yakalananlara 50 bin TL, üçüncü ve üzeri ihlallerde 150 bin TL ceza uygulanacak. Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullananlara ise 150 bin TL idari para cezası verilecek ve sürücü belgeleri doğrudan iptal edilecek. Ölçüm yaptırmayı reddedenlere de 150 bin TL ceza ve 5 yıl ehliyete el koyma yaptırımı getirildi.
Trafikte saldırgan davranışlara da ağır yaptırımlar öngörüldü. Başka bir aracı ısrarla takip eden veya saldırı amacıyla araçtan inen sürücülere 180 bin TL ceza, 60 gün ehliyet geri alma ve 30 gün trafikten men uygulanacak. “Dur” ihtarına uymayarak kaçanlara ise 200 bin TL ceza kesilecek.
Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı sistemlerine müdahale yasaklandı. Takograf ve hız sınırlayıcı bulundurmayan ya da kullanmayanlara 75 bin TL, taksimetre bulundurmayan taksilere 46 bin TL ceza uygulanacak. Takograf kayıtlarına müdahale edenler de ağır yaptırımlarla karşılaşacak.
Kamuoyunda “drift atmak” olarak bilinen tehlikeli hareketleri yapan sürücülere 46 bin TL ceza, 60 gün ehliyet geri alma ve 60 gün trafikten men cezası verilecek. İzinsiz yarış düzenleyenlere 16 bin TL, yarış yapan sürücülere ise 46 bin TL ceza ve 2 yıl ehliyet geri alma yaptırımı uygulanacak.
Seyir halinde cep telefonu kullanan sürücülere 5 bin TL ceza kesilecek. Aynı ihlalin bir yıl içinde ikinci kez yapılması halinde ceza 10 bin TL’ye, üçüncü ve üzeri ihlallerde ise 20 bin TL’ye çıkacak ve her seferinde 30 gün ehliyet geri alma uygulanacak.
Geçiş üstünlüğüne sahip ambulans, itfaiye ve acil durum araçlarına yol vermeyen sürücülere 46 bin TL ceza, 30 gün ehliyet geri alma ve 30 gün trafikten men yaptırımı uygulanacak. Tekrarı halinde ehliyet iptaline kadar giden süreç işletilecek.
Yeni düzenleme ile ayrıca kış lastiği ve zincir zorunluluğu, teknik değişikliklerin tescile bildirilmesi, özel yük taşımacılığı, ağırlık sınırlarının aşılması ve yol güvenliğini tehlikeye atan yüklemeler konusunda da para cezaları ciddi şekilde artırıldı.
Yasayla birlikte ehliyet geri alma ve iptal süreçlerinde psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi şartı getirildi. Ayrıca geri alınan ehliyetlerin iadesi için tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması zorunlu olacak.
Yeni düzenleme, para cezalarının yanı sıra uzun süreli ehliyet geri alma, araçların trafikten men edilmesi ve bazı ihlallerde ehliyet iptaline kadar uzanan yaptırımlarla trafik güvenliğini artırmayı hedefliyor. Özellikle tekrarlayan ihlallere yönelik sertleştirilmiş yaptırımlar, trafikte caydırıcılığın artırılması açısından yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.
