Bazı Modellerde 500 Bin Liralık Artış Bekleniyor
Türkiye otomotiv pazarında yıl sonu kampanyaları devam ederken, ithal araçları doğrudan etkileyecek yeni vergi düzenlemesi yarından itibaren yürürlüğe giriyor. AB ve Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında olmayan ülkelerden yapılan binek otomobil ithalatına uygulanacak ek gümrük vergisi, birçok modelde ciddi fiyat artışlarına yol açacak. Sektör temsilcilerine göre bazı araçların fiyatı 500 bin lirayı aşan oranlarda yükselebilir.
Geçtiğimiz Eylül ayında alınan karar ile mevcut yüzde 10’luk gümrük vergisine ek olarak araç tipine göre yüzde 25 ile yüzde 30 arasında değişen ek vergi getirildi. Ayrıca bu oranların altına düşmeyecek şekilde minimum vergi tutarları da belirlendi. Konvansiyonel ve hibrit modellerde yüzde 25 ek vergi (en az 6 bin dolar), plug-in hibritlerde yüzde 30 ek vergi (en az 7 bin dolar), tam elektrikli araçlarda ise yine yüzde 30 ek vergi (en az 8.500 dolar) uygulanacak. İthalatçılara verilen iki aylık uyum süresi yarın sona eriyor ve yeni fiyatların aynı gün itibarıyla listelere yansımaya başlaması bekleniyor.
Vergi artışı özellikle Japon markalarını etkiliyor. Türkiye’de geniş kullanıcı kitlesi bulunan Honda’nın Civic, Jazz, CR-V ve HR-V dahil neredeyse tüm modellerinde fiyat artışı kaçınılmaz görünüyor. Toyota tarafında ise Türkiye’de üretilen Corolla ve CH-R ile AB üretimi Yaris ve Corolla Hatchback dışındaki tüm modeller zamdan etkilenecek. Bu kapsamda Corolla Cross, RAV4 ve Land Cruiser Prado’nun fiyatlarının yarından itibaren yükselmesi bekleniyor. Nissan’ın X-Trail modeli de yeni vergi kapsamına giriyor. Subaru markasında Crosstrek ve Forester modelleri, Lexus’ta ise LBX, NX, RX ve LM dahil tüm satıştaki modeller yeni vergiler nedeniyle zamlanacak.
Hesaplamalara göre matrahsız fiyatı 1 milyon lira olan bir araçta yalnızca yüzde 25 ek vergi 250 bin lira artış yaratırken, bunun üzerine eklenen ÖTV ve KDV ile toplam fark 540 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu durum, yüksek matrah grubundaki araçlarda daha da belirgin fiyat artışlarına yol açacak. Bazı modellerin bugünkü satılan eş değerlerine göre neredeyse yarım milyon lira daha pahalı hale gelebileceği öngörülüyor.
Markaların bu süreçte izleyeceği strateji de merak konusu. Vergi yükünü azaltmak için bazı üreticilerin ithalatı Avrupa ülkelerine veya ek vergi uygulanmayan diğer pazarlara kaydırabileceği belirtiliyor. Ancak tedarik zinciri ve üretim kapasitesi kısıtları nedeniyle bunun her model için mümkün olmayabileceği değerlendiriliyor. Bazı distribütörler ise rekabeti korumak adına verginin bir kısmını kendi kâr marjından karşılayarak fiyat artışını sınırlamayı tercih edebilir.
Mevcut fiyatlara bakıldığında zamların etkisi daha net anlaşılıyor. Toyota Corolla Cross 2,4–2,5 milyon lira bandında, RAV4 modelleri 5,6–5,7 milyon lira aralığında, Land Cruiser Prado ise 12 milyon liradan satılıyor. Honda Jazz 1,7–1,8 milyon, HR-V 2,3–2,9 milyon, Civic 2,3–2,6 milyon aralığında yer alırken; CR-V yaklaşık 6,1 milyon liradan alıcı buluyor. Nissan X-Trail ise 2,9–4 milyon lira seviyesinde. Subaru Crosstrek 3,2 milyon, Forester 4,5 milyon civarında satılırken, premium segmentteki Lexus modelleri 2,8 milyondan başlayıp 16 milyona kadar çıkıyor.
Yeni vergi düzenlemesi otomotiv sektöründe dengeleri bir kez daha değiştirmeye hazırlanıyor. Tüketicilerin fiyat artışları yürürlüğe girmeden önce araç alımına yönelmesi nedeniyle kısa vadede talep artabileceği, ancak uzun vadede ithal araç satışlarında yavaşlama yaşanabileceği öngörülüyor. Uzmanlar, özellikle hibrit ve elektrikli araç segmentinin ciddi fiyat baskısıyla karşı karşıya kalacağını belirtiyor.
